TĂNG CƯỜNG DINH DƯỠNG HỌC ĐƯỜNG – NỀN TẢNG CHO TẦM VÓC VÀ TRÍ TUỆ THẾ HỆ TƯƠNG LAI

Theo PGS.TS Bùi Thị Nhung – Trưởng khoa Dinh dưỡng học đường và Ngành nghề (Viện Dinh dưỡng Quốc gia), giai đoạn tiền học đường và học đường đóng vai trò đặc biệt quan trọng đối với sự phát triển thể chất, trí lực, tầm vóc của trẻ cũng như nguy cơ mắc các bệnh mạn tính khi trưởng thành. Sau 10 năm triển khai Chiến lược quốc gia về dinh dưỡng giai đoạn 2011-2020, tình trạng dinh dưỡng của trẻ em Việt Nam đã có nhiều cải thiện, tỷ lệ suy dinh dưỡng thấp còi giảm đáng kể, góp phần nâng chiều cao trung bình của thanh niên. Tuy nhiên, song song với kết quả tích cực này, tỷ lệ thừa cân, béo phì ở lứa tuổi học đường lại có xu hướng gia tăng.

Tại các trường học trên địa bàn thành phố Nam Định (cũ), theo số liệu thống kê năm học 2024 – 2025 của Trung tâm Y tế Nam Định, tỷ lệ học sinh suy dinh dưỡng ở cả 3 cấp mầm non, tiểu học và trung học cơ sở chỉ còn 4,7%, trong khi tỷ lệ thừa cân, béo phì đã lên tới 10,49%. Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết trong việc đẩy mạnh các hoạt động dinh dưỡng học đường, đòi hỏi sự chung tay của gia đình, nhà trường và toàn xã hội nhằm nâng cao thể lực, tầm vóc và trí tuệ cho trẻ em trên địa bàn.

Theo Quyết định 5315/QĐ-BYT của Bộ Y tế (ban hành ngày 30/12/2022), nhu cầu năng lượng khuyến nghị cho trẻ tiểu học 6-11 tuổi như sau: Trẻ nam: 1.570 Kcal/ngày (6-7 tuổi), 1.820 Kcal (8-9 tuổi), 2.150 Kcal (9-11 tuổi).

Trẻ nữ: 1.460 Kcal/ngày (6-7 tuổi), 1.730 Kcal (8-9 tuổi), 1.980 Kcal (9-11 tuổi).

Cơ cấu bữa ăn cần bảo đảm đa dạng 4 nhóm thực phẩm gồm: chất đạm, chất béo, đường bột, vitamin và khoáng chất. Khẩu phần năng lượng từ ngũ cốc chỉ nên chiếm 50-55% tổng năng lượng, chất béo 20-25%, đạm 13-20%.

Thực đơn bữa chính tại trường Mầm non Thống Nhất, phường Nam Định

 Trẻ nên được cung cấp đủ 3 bữa chính mỗi ngày, trong đó bữa sáng và bữa trưa mỗi bữa cung cấp khoảng 35% tổng nhu cầu năng lượng, bữa tối khoảng 30%. Khuyến khích phối hợp đạm động vật (thịt, cá, trứng, sữa…) với đạm thực vật (đậu, đỗ…), ăn ít nhất 3 bữa cá/tuần, tăng cường rau xanh và hoa quả tươi, đồng thời hạn chế muối dưới 4g/ngày. Nhu cầu nước mỗi ngày của trẻ là khoảng 2.500 ml, trong đó cần uống trực tiếp 1.300-1.500 ml (6-8 ly nước), tránh đồ uống ngọt và nước có ga.

Thực đơn bữa phụ tại trường Mầm non Thống Nhất, phường Nam Định

Tại các phường Nam Định, Thiên Trường, Thành Nam, Mỹ Lộc và Đông A của tỉnh Ninh Bình tỷ lệ học sinh tiểu học ăn bán trú tại trường rất cao, do đó việc đảm bảo dinh dưỡng hợp lý và an toàn thực phẩm (ATTP) tại các bếp ăn bán trú được chính quyền địa phương và ngành Y tế đặc biệt quan tâm. Trung tâm Y tế Nam Định phối hợp với Phòng Văn hóa – Xã hội thường xuyên tổ chức các lớp tập huấn ATTP cho cán bộ y tế trường học, đồng thời tăng cường công tác kiểm tra, giám sát bếp ăn bán trú nhằm bảo đảm bữa ăn của trẻ đủ dinh dưỡng, an toàn và chất lượng.

Trẻ ăn bán trú trại trường Mầm non Mỹ Tân, phường Thiên Trường

Học sinh ăn bán trú trại trường Tiểu học Mỹ Tân, phường Thiên Trường

Việc thực hiện đồng bộ các giải pháp dinh dưỡng học đường không chỉ góp phần giảm tỷ lệ suy dinh dưỡng và phòng chống thừa cân, béo phì, mà còn giúp nâng cao tầm vóc, thể lực, tạo nền tảng vững chắc cho thế hệ trẻ phát triển toàn diện trong tương lai./.

Khoa Y tế công cộng & Khoa An toàn thực phẩm

Trung tâm Y tế Nam Định